MARTA LEŚNIAKOWSKA - ARCHITEKTURA I JEJ OBRAZY

Powracam do pytania, w jaki sposób za pośrednictwem fotograficznego obrazu architektury modernistycznej następuję estetyzacja tej architektury. Oznacza to, że właśnie w obszarze fotograficznego obrazu, programowany jest odbiór tej architektury. Podstawową kwestią jest tutaj, w moim przekonaniu, kolor, a raczej jego „brak”. Bowiem to właśnie za sprawą monochromatyzmu czarno-białej fotografii uformowane zostało nasze postrzeganie modernistycznej architektury jako białej bryły w przestrzeni. Unifikujące medium czarno-białego obrazu okazało się idealną ilustracją kluczowej dla modernizmu definicji architektury jako abstrakcyjnej „gry brył w świetle” i to w jego (tego medium) obszarze, a zarazem poprzez nie realizował się jeden z podstawowych dogmatów modernizmu, który odnosi się zarówno do zagadnienia przestrzeni, jak do koloru i/lub jego braku jako znaku i referencji.

REM KOOLHAAS - TRANSFORMACJE

    Chciałbym opowiedzieć o projekcie, który wówczas, gdy umawiałem się na tę prezentację, około cztery tygodnie temu - rozwijał się jeszcze jako jedna, spójna koncepcja. W międzyczasie podzielił się jednak, ewoluował i od tej pory są to już dwa różne projekty. Będą one dobrą ilustracją do opowieści o tym, w jaki sposób proces projektowania oddziałuje na architekturę, jak to się dzieję, że jest on ciągłym dialektycznym zderzeniem pomiędzy, z jednej strony, poszukiwaniem formy, z drugiej natomiast wpasowywaniem w nią założeń programowych. Chciałbym także zwrócić uwagę na różne niezwykłe okoliczności wynikające z kontekstu projektu, które mogą być dla architektury wyzwalające i inspirujące. Projektowanie ma bowiem bardzo osobliwy przebieg, który łączy w sobie psychologię z czymś w rodzaju badań naukowych i oczywiście sporą domieszką czegoś, co mógłbym określić tylko jako oportunizm.

PAUL VIRILIO, CLAUDE PARENT - FUNKCJA POCHYŁOŚCI (1965)

Funkcja pochyłości

Jeżeli naturę fizyczności określa okresowość, świat historii zdefiniowany jest przez biegunowość.

Organizowanie się grup ludzi zawsze było najistotniejszym zjawiskiem kształtującym procesy urbanizacyjne i formy architektoniczne.

(...) Wszystkie modyfikacje następujące w miastach wynikały z czynnika, który długo uzależniano od innych zjawisk, mianowicie od orientacji w przestrzeni. Jeżeli wieś zawłaszcza teren w sposób horyzontalny, przełamany przez pojawienie się zamków obronnych, miasto jest niczym innym jak tylko sukcesją wertykalizmu, czego kulminacją jest na pewno Nowy Jork.

Wszystkie dotychczasowe próby stworzenia nowej typologii miasta zawiodły (XIX-wieczne miasta ogrody w Anglii, miasta satelitarne), co spowodowane było niezrozumieniem dominującego charakteru pionowej osi elewacji nad innymi elementami danej przestrzeni, typowym dla raczkującej epoki przemysłowej.

PATRIK SCHUMACHER, VIVIANE HUELSMEIER - DWA SPOJRZENIA NA PARAMETRYZM

Patrik Schumacher 'Parametryzm jako styl - manifest parametryzmu'

Parametryzm to nowy wielki styl po modernizmie. Postmodernizm i dekonstruktywizm były tylko przejściowymi etapami poprzedzającymi tę nową, wielką falę badań i innowacji.

Podstawowe kwestie, którymi powinna zajmować się architektura i urbanistyka można sprowadzić do sloganu: organizowanie i artykułowanie wzrastającej złożoności post-fordystycznego społeczeństwa. Zadanie polega na opracowaniu architektonicznego i urbanistycznego repertuaru, który zdolny jest wytworzyć złożone, policentryczne pola urbanistyczno-architektoniczne, które są wielowarstwowe i zróżnicowane.

Style to programy badań projektowych. [...] Program/styl tworzony jest na podstawie pewnej metodologii. [...] Heurystyka negatywna: unikanie znajomych typologii, unikanie obiektów platońskich, unikanie standardowej parcelacji, unikanie powtarzalności, unikanie linii prostych, unikanie kątów prostych, unikanie narożników,..., i co najważniejsze: unikanie dodawania i odejmowania bez opracowania wewnętrznych podziałów. Heurystyka pozytywna: artykulacja wewnętrzna, hybrydyzacja, morfowanie, deterytorializacja, deformacja, iteracja, używanie splinów, nurbsów, komponentów generatywnych, skryptów zamiast modeli.

Rozmawiając: Peter Zumthor i Juhani Pallasmaa

Gdy architekt projektuje w miejscach, które nie są mu zbyt dobrze znane, interpretacje lokalnej kultury często bywają wyostrzone. Niedostateczna znajomość pozwala architektowi spojrzeć na dane tradycje budowlane świeżym okiem. W swej pracy  w krajach skandynawskich szwajcarski architekt Peter Zumthor zbadał te zagadnienia ze szczególną wnikliwością wobec topografii, światła i materiałów. Zaowocowało to  projektami, które jednocześnie zdają się kontynuować i tworzyć tradycję na nowo. W poniższej rozmowie z fińskim architektem Juhanim Pallasmaa omawia swoje doświadczenia w relacji do znaczenia i wagi tożsamości w architekturze.

Michael Asgaard Andersen

 

PZ: Starzeję się i zauważam wyraźniej, że połączenie pomiędzy przeszłością a przyszłością rzeczywiście istnieje. Wszystko co robię pochodzi z przeszłości. I nie mam na myśli jedynie form, ale właśnie rzeczy, które powstają pochodząc z przeszłości. Wszystko poprzez swoje istnienie związane jest z przeszłością i jednocześnie łączy się z przyszłością ponieważ rzeczy, które powstają będą jej częścią. Przyszłością moją i przyszłością wielu innych ludzi. I to mnie uspokaja, to daje mi komfort. Ta idea.

JP: Wydaje mi się, że jest to istotny aspekt tradycji - im lepsze są rzeczy, które powstają tym lepiej dzięki nim rozumiemy stare dzieła. Rzeczy nowe ujawniają w nich nową jakość i pokazują stare twory w nowym świetle. I uważam, że to jest właśnie nasza odpowiedzialność. Nie odwracać się plecami do tego, co powstało wcześniej, ale w jakiś sposób starać się przedstawić tego "sens".

LOUIS KAHN – ORDER IS (1955)

Jest porządek.

Projektowanie to formowanie porządku

Forma pojawia się z systemu konstrukcji

Wzrastanie to konstrukcja

W porządku znajduje się kreatywna moc

W projektowaniu jest sposób                gdzie                  co następuje po czym                  jak dużo

DAVID CHIPPERFIELD - ROZMOWA

Fragment rozmowy między Davidem Chipperfieldem i Rikiem Nysem. 

Październik 2002.

DC: Chciałbym wierzyć, że moje obecne podejście do projektowania nie różni się tak bardzo od tego z początków praktyki. To, czym dla nas jest architektura, co uważamy za ograniczające, albo co czyni architekturę dobrą, nie zmieniło się. Wciąż trzymam się tego, co można by nazwać prezencją architektury, którą stanowi spójność jej charakteru. Ta siła architektury zbudowana jest w oparciu o interpretacje codziennych rytułałów życia. Jeśli już obserwuję jakąś ewolucję, to dotyczy ona sposobu w jakim operuje się formą. Zasady kompozycji wydają się przy tym wciąż całkiem te same. Moje projektowanie opiera się na tym, że przestrzeń wewnętrzna i bryła budynku są zawsze postrzegane jako całość.

MAX DUDLER - PRZEBUDOWYWANIE MIASTA

Moja pozycja często była wykorzystywana przeciwko mnie. W powściągliwym charakterze mojej pracy niektórzy krytycy widzieli atak na wolność użytkownika. Pięć pryncypiów ustanawiających moją pracę – ciągłość, powściągliwość, zmysłowość, rzeźbiarskość oraz całość - dowodzą rzeczy przeciwnej. ‘Mistrza poznajemy w ograniczeniu, dającym nam prawo do wolności’- zwięzłe i czyste słowa autorstwa Goethe’go z 'Natury i Sztuki' treściwie formułują zasady na których opieram moje architektoniczne plany.

LOUIS KAHN - MIĘDZY MILCZENIEM A ŚWIATŁOŚCIĄ

Między milczeniem a światłością

Każda materia pośród natury, góry, potoki, powietrze oraz my sami jesteśmy stworzeni ze Światła, które zostało zesłane.  Ta ugnieciona masa nazwana materią rzuca cień, w ten sposób cień należy do Światłości.

John Ruskin - SZTUKA A MORALNOŚĆ

Sztuki piękne spełniają trzy funkcje: wzmagają w człowieku uczucia religijne, podnoszą jego moralność (etycznego poziomu) oraz oddają mu praktyczne usługi.