7 mar 2011

ALAIN DE BOTTON - O ORYGINALNOŚCI W ARCHITEKTURZE

     Mamy tendencje do uznawania, tak w architekturze jak i w literaturze, że ważna praca powinna być skomplikowana, jednak często atrakcyjne budynki są zaskakująco proste, nawet wtórne w swoich projektach. Czarujące domy tarasowe w Bloomsbury czy kamienice centralnego Paryża ułożone są zgodnie z niezmiennym i prostym wzorcem, stworzonym wcześniej jako element kodu miejskiego budynku. Przez wieki takie kody powstrzymywały architektów przed używaniem ich własnej wyobraźni; ograniczały ich twórczość do wyboru z wąskiej palety akceptowalnych materiałów i form i tak jak instytucja małżeństwa, odbierały możliwość wyboru w imię satysfakcji wynikającej z powściągliwości.

22 lut 2011

KENNETH FRAMPTON - KU REGIONALIZMOWI KRYTYCZNEMU: SZEŚĆ PUNKTÓW ARCHITEKTURY OPORU (1983)

    Dzisiejsza architektura może funkcjonować w sposób krytyczny tylko jeżeli znajdzie się w pozycji ariergardy (straż tylna, por. awangarda), to znaczy takiej, gdzie dystansuje się zarówno od oświeceniowego mitu rozwoju, jak i od reakcyjnego, nierealistycznego impulsu powrotu do architektonicznych form preindustrialnej przeszłości.
    Krytyczna ariergarda musi odsunąć się od optymalizacji zaawansowanej technologii i ciągle obecnej tendencji do powrotu ku nostalgicznemu historyzmowi czy bezkrytycznej dekoracyjności. Uważam, że tylko ariergarda ma możliwość stworzenia wytrzymałej, pozwalającej na identyfikację kultury, odwołując się w tym samym czasie dyskretnie do technik uniwersalnych.

20 lut 2011

LE CORBUSIER I PIERRE JEANNERET - PIĘĆ PUNKTÓW NOWEJ ARCHITEKTURY (1927)

    Teoretyczne rozważania zawarte poniżej są oparte na wieloletniej praktyce i doświadczeniu na placu budowy.
    Teoria domaga się zwięzłego formułowania.
    Poniższe punkty w żadnym wypadku nie są związane z fantazjami estetycznymi lub chęcią uzyskania modnych efektów, ale zawierają architektoniczne fakty, które tworzą zupełnie nową typologię budynków mieszkalnych i gmachów publicznych.

9 lut 2011

Cezary Wąs - Antynomie Współczesnej Architektury Sakralnej


    Przekonanie, że to, co widzialne jest zaledwie nędznym odbiciem tego, co niewidzialne jest tak stare jak platońska opowieść o jaskini lub jeszcze starsze. Należy zatem do jednej z najstarszych tradycji ludzkiej kultury upatrywanie w danej rzeczy emanacji czegoś zupełnie innego. Do tej grupy przekonań należy też traktowanie architektury jako przejawu określonej moralności, bądź części pewnej moralności, zapewnianie o jej wpływie na moralność lub jakiekolwiek jeszcze inne wykazywanie związków architektury i moralności. Tak jak dla jednych tego typu wyjaśnienia czy usprawiedliwienia architektury są ważne i przekonujące, tak dla drugich są one nieznośne i nielogiczne. Ci ostatni uznają, że architektura jest realizacją zasad trwałości, użyteczności, piękna i niczego więcej. Uznają za niemożliwe do udowodnienia istnienie związków architektury z religią, polityką, społeczeństwem czy filozofią.

7 lut 2011

SHERRY R. ARNSTEIN - DRABINA SPOŁECZNEJ PARTYCYPACJI (1969)

    Ze społeczną partycypacją jest trochę tak jak z jedzeniem szpinaku: nikt się jej nie sprzeciwia, ponieważ jest dla nas dobra. Partycypacja zarządzanych w procesie zarządzania jest w teorii kamieniem milowym demokracji - czczoną koncepcją przyjmowaną z entuzjazmem przez wirtualną większość. Aplauz jest jednak ograniczony do grzecznych uścisków dłoni kiedy ta zasada formułowana jest przez mniejszości nie posiadające władzy. I kiedy definiują one partycypację jako jej redystrybucję, amerykańska zgoda na podstawowe założenie partycypacji rozczłonkowuje się na wiele rasowych, etnicznych, ideologicznych i politycznych przejawów opozycji.

6 lut 2011

VICTOR PAPANEK - ZIELONY IMPERATYW (1995)

    Na kartach tej książki (Zielony Imperatyw) zarysowało się wiele idei i wizji architektury i projektowania. Jeżeli spróbujemy teraz je wszystkie połączyć, zrozumiemy nieuchronność powstania nowej estetyki na bazie sieci potrzeb, rozwiązań i pomysłów.

MVRDV - METACITY/DATATOWN (1999)

    W związku z rozszerzającymi się sieciami komunikacji i niemierzalnymi połączeniami wewnętrznych związków które generują, świat pozbywa się anachronicznego określenia 'globalna wioska' i zmienia się w bardziej zaawansowany stan 'metamiasta'. Coraz więcej regionów staje się w mniejszym lub większym stopniu ciągłymi pasmami urbanistycznymi: Europa, brzegi Północnej ameryki, Południowo-wschodnia Azja, Indie, Indonezja...
    Jak badać to Metamiasto? Początkowo, możemy próbować określić jego ogrom i eksplorować jego elementy poprzez numery i dane. Jego sieć możliwości - ekonomicznych i przestrzennych - zdaje się tak złożona, że statystyczne techniki zdają się tylko chwytać procesy w nim zachodzące. Wybierając i łącząc dane z godnie z hipotetycznymi założeniami, świat numerów zmienia się w diagramy. Diagramy te działają jako symbole operacji, agend i zadań. 'Miasto danych' przeciwstawia się rzeczowości stylu. Jedną z dróg analizowania świata numerów jest używanie skrajnych scenariuszy, doprowadzających do granic, krawędzi, a przez to do wynalazków...

LEON KRIER - RACJONALNA ARCHITEKTURA: REKONSTRUKCJA MIASTA (1978)

    Chcielibyśmy podkreślić, że rozumiemy Racjonalną Architekturę nie jako powrót do racjonalizmu lat dwudziestych dwudziestego wieku. Jest to, jak wyjaśnia Massimo Scolari, w podstawowym znaczeniu powrót architektury 'tout court' (po prostu). Jeżeli jej podstawą teoretyczną jest racjonalizm filozofii Oświecenia, to jej podstawowym problemem powinno być odtworzenie sfery publicznej.

13 sty 2011

ROBERT VENTURI, DENISE SCOTT BROWN I STEVEN IZENOUR - UCZĄC SIĘ OD LAS VEGAS (1972)

Znaczenie parkingów A&P albo uczenie się od Las Vegas
    Substancja literacka nie składa się tylko z rzeczywistości, którą odkrywa pisarz, ale w większym stopniu z rzeczywistości dostępnej dla niego poprzez literaturę i idiomy jego dnia codziennego oraz przez obrazy, które ciągle są żywotne w literaturze przeszłości. Stylistycznie, pisarz może wyrazić swoje uczucie wobec tej substancji imitując ją, bądź parodiując, jeżeli się z nią nie zgadza.
    Uczenie się od istniejącego krajobrazu jest metodą bycia rewolucyjnym dla architekta. Nie jest to oczywista droga, taka jak zburzenie Paryża i rozpoczęcie jego budowy od nowa, jak zaproponował Le Corbusier w 1920 roku, ale inna, bardziej tolerancyjna droga, to jest, zadawanie pytania, jak patrzymy na rzeczy. 

2 sty 2011

STUDIES IN TECTONIC CULTURE - KENNETH FRAMPTON

Technologia
    Żaden chyba filozof dwudziestego wieku nie odniósł się dogłębniej do wpływu technologii na kulturę , niż Martin Heidegger. Pomijając wątpliwie reakcyjny charakter jego prac, stanowią one zasadniczy przełom w teorii pozytywistycznej; może przede wszystkim poprzez pojęcie „odżegnywania się”, teorii iż, każde pokolenie stawia czoła biegowi historii i konfrontuje go ze swoim losem. Jednocześnie, Heidegger przedstawił szereg poglądów związanych z technologią, tektoniką, atektoniką. Odniósł się też do teorii miejsca, jako ograniczonej przestrzeni, przeciwnie do nieograczoności przestrzeni magalopolis. Pierwszy raz opublikował swoje teorie w eseju „Budować, Mieszkać, Myśleć” z 1954 roku:
     „Posiłkując się etymologią słowa przestrzeń (Raum, Rum),dowiadujemy się że Raum oznacza miejsce oczyszczone lub uwolnione dla zasiedlenia i zamieszkania w nim. Przestrzeń jest bytem dla którego zostało stworzone miejsce-coś co jest czyste, wolne bądź odgrodzne, Peras (z gr. koniec).Granica nie jest czymś co zatrzymuje ale, jak uważali Grecy, miejscem z którego coś bierze swój początek. Przestrzeń jest w istocie tym z czego powstało miejsce, tym co jest ujęte w ramy miejsca. Istnienie miejsca jest zawsze zagwarantowane, poprzez jego położenie…Zatem, miejsca rozpoczynają swoje istnienie nie od przestrzeni, a od lokalizacji, określenia. Przestrzeń, która powstała przez owe określenia jest przestrzenią szczególną. Jako odległość, miara długości (z gr. stadion) ma ona to samo znaczenie , co po Łacinie, a spatium, czyli przestrzeń dzieląca, interwał.